De opkomst van het energielabel

Gebouw energielabel berekenen

Zoals een temperatuuroverschrijdingsberekening staat tot een Vabi Gebouwsimulatie berekening voor onze installatie klanten zo staat het maken van een energielabel gelijk met de Vabi EPA software voor energie adviseurs en woningcorporaties.

Het ontstaan van het energielabel

De meeste mensen denken bij de invoering van het Energielabel aan het jaar 2006, maar we moeten verder terug. De geschiedenis van het Energie Prestatie Advies (kortweg EPA) voor woningen gaat terug tot 1999, die voor utiliteit tot 2001. In 1999 werd op initiatief van Damen Consultants de eerste EPA-methodiek voor woningen ontwikkeld met ondersteuning van Senter Novem (het huidige RVO).
In 2001 werd op initiatief van ISSO, Uneto-VNI en Vabi een voorstel ingediend voor het ontwikkelen van de energieprestatieadvies methode voor utiliteitsbouw. Het idee hierachter was dat installateurs op een natuurlijk moment (onderhoud van installaties) met gebouw eigenaren in gesprek gaan voor vervangen van installaties en zodoende de effecten van mogelijke besparingsopties onder de aandacht kunnen brengen.

Software voor Energie Prestatie Advies

Tegelijkertijd werd er een soortgelijk voorstel door EBM (opvolging van Damen consultants ingediend). De beide voorstellen werden samengevoegd tot 1 geheel. De methodiek werd vastgelegd in de ISSO-publicaties 75 en 82. Vabi en EBM ontwikkelden de benodigde software. In 2002 werd dit de basis onder de energiepremie regeling (EPR) voor maatwerkadvies voor woningen. De Europese Unie had inmiddels ook niet stil gezeten en had de Energy Building Performance Directive (EPBD) uitgevaardigd. Als gevolg daarvan werd in 2006 een eerste versie van het energielabel ingevoerd, gebaseerd op ISSO-publicaties 75 en 83. Deze publicaties werden hiervoor aangepast zodat deze aansluitend ook een energielabel opleverden.

Het ontstaan van EPA software voor woningcorporaties

In 2008 is de EPA software voor woningen voor woningcorporaties beschikbaar als een database versie: Vabi Assets Energie. Hiermee kunnen Woningcorporaties voor hun hele woningvoorraad de labelopnames beheren en energiebesparingsplannen opstellen.

AEDES vindt dit zeer interessant en gebruiken de uitkomsten van de aangesloten corporaties op voorraadniveau voor SHAERE, de landelijke duurzaamheidsbenchmark voor woningcorporaties.

Het label

Het label is een berekening waarin het gebruikersgedrag en binnenklimaat zijn vastgezet om woningen te kunnen vergelijken. De berekening levert een theoretisch energieverbruik op. Maar als je het gedrag wel kan aanpassen in de berekening en andere temperaturen kan kiezen zijn de uitkomsten reëler. Samen met (WEL) Woningstichting Etten-Leur ontwikkelen we op basis van hun woningvoorraad met bijbehorende meetgegevens een betrouwbare woonlasten module die samen met NIBUD is uitgebreid om adviezen rondom betaalbaarheid van woningen te kunnen verzorgen.

Het nadervoorschrift

In 2012 wordt er een energieprestatienorm voor nieuwbouw gepubliceerd. De labelberekening voor bestaande bouw wordt hiervan afgeleid in een iets versimpelde vorm, bij een aantal van jullie bekend onder de naam nadervoorschrift. Het duurt echter tot 2015 totdat deze daadwerkelijk ingevoerd wordt. De invoering van het Nader Voorschrift leidt tot veel werk. Bestaande data moet worden geconverteerd en nieuwe data moet worden verzameld.

De NTA 8800

In middels werd voor de nieuwbouw de Energie Prestatie Coëfficiënt steeds verder aangescherpt en kwam men erachter dat bij verdere aanscherping de methodiek niet meer zou voldoen. Er moest weer een nieuwe methodiek ontwikkeld worden. Inmiddels waren er voor de implementatie van de EPBD een hele set Europese normen ontwikkeld. Bij het opstellen van een nieuwe methodiek moeten deze gevolgd worden, wat het complex maakte. Deze methodiek leidt tot de NTA 8800, die 1 januari 2021 is ingevoerd. De wijzigingen zijn dusdanig complex dat de software bijna geheel opnieuw ontwikkeld moest worden. Met de NTA8800 is er één oplossing voor bestaande bouw, nieuwbouw, woningen en utiliteit. De laatste stap is nu ook gezet om het maatwerkadvies op de NTA 8800 methodiek te baseren zodat een energieadviesberekening ook naadloos in een label omgezet kan worden en andersom.

Wat ooit eens rond 2000 begon als simpele methodiek voor energie advisering is inmiddels uitgegroeid tot een systematiek waarin inmiddels het grootste gedeelte van de Nederlandse woning- en kantoor voorraad is opgenomen. Het zal vast niet de laatste wijziging zijn de EPBD IV staat alweer op stapel maar Vabi zal er altijd voor zorgen dat een methodiek wijziging zo soepel mogelijk verloopt.

Gerelateerde artikelen

04 oktober 2022
Maatwerkadvies: klimaatfile in de buurt

Het klimaatbestand waarmee je rekent heeft een grote invloed op de resultaten van de berekening. Nationaal zijn er verschillen, terwijl voor het energielabel en...

20 september 2022
De kracht van samenwerking

Vabi is opgericht door diverse instanties, zoals Rijksgebouwendienst, TU-delft, TU/e, TNO en diverse installatie en adviesbureaus. Omdat Vabi in eerste instantie een vereniging was...

19 september 2022
5 tips om efficiënter te werken met filters in Vabi Assets Energie

Het kan soms vrij lastig zijn om snel en gemakkelijk door je deelvoorraden te navigeren. Als je de filters slim gebruikt, kan je een...